WBTR en gevolgen aansprakelijkheid bestuur en toezichthouders

15 juli 2021
Artikel

De Wet bestuur en toezicht rechtspersonen (WBTR) die op 1 juli 2021 in werking is getreden, heeft gevolgen voor de positie van bestuurders en toezichthouders van stichtingen, verenigingen, coöperaties en Onderlinge Waarborgmaatschappijen. We zetten deze gevolgen voor u op een rij.

Portretfoto van Gaby Ratering
Neem contact op met:
Gaby Ratering Jurist ondernemingsrecht en mediator
Man wandelt over de gang

Wat houdt de Wet bestuur en toezicht rechtspersonen (WBTR) in?

Een stichting of vereniging is zelfstandig drager van rechten en verplichtingen. Net als in het bv-recht geldt als hoofdregel dat een bestuurder of commissaris niet aansprakelijk is voor de verplichtingen (schulden) van een vereniging of stichting.

Door de nieuwe Wet bestuur en toezicht rechtspersonen (WBTR) kunnen ook het bestuur of toezichthouders van een stichting of vereniging aangesproken worden op grond van kennelijk onbehoorlijk bestuur. Hiervan is sprake als de bestuurder of commissaris heeft gehandeld in strijd met wat u van een redelijk handelend bestuurder mag verwachten. Hierbij wordt gekeken hoe een andere bestuurder of commissaris in een vergelijkbare situatie zou handelen. Deze regel geldt alleen in bijzondere omstandigheden: aan een bestuurder moet een verwijt kunnen worden gemaakt. De vraag of er sprake is van kennelijk onbehoorlijk bestuur, speelt bij faillissementen. De handeling van de bestuurder of commissaris moet dan hebben bijgedragen aan de oorzaak hiervan. De scope van de beoordeling ligt op de periode van drie jaar voor het faillissement.

Onderscheid commerciële verenigingen en stichtingen

De WBTR maakt verschil tussen commerciële en niet-commerciële stichtingen en verenigingen. Hierbij is bepalend of een stichting of vereniging vennootschapsplichtig of jaarrekeningplichtig is. Dit onderscheid is bij de beoordeling van de aansprakelijkheid van een bestuurder van belang in verband met de bewijslast: 

  • Bij een niet-commerciële stichting of vereniging moet een curator bewijzen of sprake is van kennelijk onbehoorlijk bestuur van de bestuurder of commissaris.
  • Bij een commerciële stichting of vereniging ligt de bewijslast bij de bestuurder of commissaris. Deze moet zijn/haar onschuld aantonen. 

Zorgvuldigheid

U doet er als bestuurder of commissaris verstandig aan de normen die in de statuten en wetgeving opgelegd worden, in het oog te houden. Zorg bij besluiten voor een goede verslaglegging. Door de overwegingen die leiden tot het besluit te motiveren en schriftelijk vast te leggen, kunt u aantonen dat u voldoende zorgvuldigheid in acht hebt genomen. Dat zaken soms anders uitpakken dan voorzien, ‘hoort erbij’ en is niet direct aanleiding voor aansprakelijkheid.

Verzekering bestuursaansprakelijkheid

Daarnaast is het zinvol te onderzoeken of u een verzekering kunt afsluiten voor bestuurdersaansprakelijkheid. Hierbij zijn twee aspecten van belang, namelijk de gevoerde procedure en de ontstane schade.

Het is verstandig deze aspecten afzonderlijk te verzekeren. Onderzoek daarnaast of het raadzaam is om bestuurders en commissarissen op één polis te vermelden.

WTBR: nieuwe regels in het Burgerlijk Wetboek

De WBTR introduceert een aantal nieuwe regels in het Burgerlijk Wetboek voor stichtingen, verenigingen, coöperaties en Onderlinge Waarborgmaatschappijen, omdat het idee was ontstaan dat de huidige wetgeving onvoldoende aanknopingspunten bood om excessen aan te pakken. Overigens worden er in de rechtspraak, met name voor bestuurders en toezichthouders van stichtingen, al enige tijd regels toegepast die nu al voor de bv gelden op het gebied van aansprakelijkheid. In die zin is de WBTR ook te begrijpen als het vastleggen van regels in de wet, die op grond van de rechtspraak al werden toegepast. 

Meer weten?

Wilt u meer weten over de Wet bestuur en toezicht rechtspersonen? Neem contact op met Gaby Ratering, jurist ondernemingsrecht en mediator, via telefoonnummer 013-4647180 of stuur Gaby een mail.

Wilt u meer weten de WBTR? Onze jurist helpt u graag verder!

E-mail Gaby
Portretfoto van Gaby Ratering
Jurist ondernemingsrecht en mediator
Bel
013 – 4647180