Onderzoek naar de werking van het concurrentiebeding: een samenvatting

19 juli 2021
Artikel

In opdracht van minister Koolmees is onderzocht hoe het concurrentiebeding werkt in het huidige arbeidsrecht en waar de nodige praktische knelpunten zitten. Hierbij werd vooral gekeken naar de gevolgen voor de arbeidsmarkt. Een samenvatting van de onderzoeksresultaten.

Portretfoto van Richard Ouwerling
Neem contact op met:
Richard Ouwerling Jurist arbeidsrecht
Concurrentiebeding

Concurrentiebeding als standaardclausule

Eén op de drie werkgevers heeft een concurrentiebeding opgenomen als standaardclause in het contract. Hierdoor zijn naar schatting 3,1 miljoen werknemers aan het concurrentiebeding gebonden. Werkgevers doen maar zelden een beroep op het beding, maar het heeft wel een afschrikwekkend effect. Daarnaast is er niet altijd reden voor een concurrentiebeding, omdat de werknemer geen toegang heeft tot bedrijfsgeheimen, relaties of gevoelige informatie.

Concurrentiebeding inzetten voor uitstroom personeel

Het doel van het concurrentiebeding is voorkomen dat een werknemer de opgedane kennis en vaardigheden bij een nieuwe (concurrerende) werkgever of in een eigen bedrijf gaat toepassen. Toch hanteert één op de drie werkgevers het ook om de uitstroom van personeel te voorkomen. Daarnaast blijkt uit het onderzoek dat werkgevers het concurrentiebeding gebruiken om schaars personeel aan zich te binden. Dit heeft effect op de arbeidsmobiliteit in brede zin.

Gebruik concurrentiebeding heeft invloed op arbeidsmobiliteit

Het gebruik van het concurrentiebeding heeft invloed op de arbeidsmobiliteit van werknemers. Hoe dit uitpakt, is sterk afhankelijk van de werkgever. Als een werkgever het beding op meer werknemers dan noodzakelijk toepast, kan het werknemers onnodig binden. Zij kunnen hierdoor carrièrestappen mislopen.

Rechtszaken concurrentiebeding

Er zijn steeds minder rechtszaken over het concurrentiebeding. Veel geschillen worden buiten de rechtbank om opgelost. Het merendeel van de rechtszaken rondom een concurrentiebeding mondt uit in een schorsing van het beding. Er is veel rechtsonzekerheid over dit onderwerp en het is moeilijk om de uitkomst van een rechtszaak in te schatten.

Concurrentiebeding als bescherming van relaties en informatie

Werkgevers zien het concurrentiebeding als belangrijk instrument voor de bescherming van relaties en informatie. Zij zien hier niet zo snel een alternatief voor. Een alternatief dat bij sommige werkgevers wel op steun kan rekenen, is het inperken van de toepasbaarheid van het concurrentiebeding tot contracten voor onbepaalde tijd. In mindere mate is er ook steun voor een verplichte maximumduur of compensatieregeling.

In de meeste lidstaten van de Europese Unie is het concurrentiebeding meer omkleed dan in Nederland. Vaak is in andere landen aan een concurrentiebeding een wettelijke compensatieplicht verbonden en/of is de duur beperkt. In veel lidstaten van de EU kan de werkgever het concurrentiebeding alleen inroepen, als hij de werknemer hiervoor compenseert. Als de werkgever stopt met betalen, komt het concurrentiebeding automatisch te vervallen. In Nederland kan uw werknemer de rechter om een vergoeding vragen voor de duur dat hij gehouden wordt aan het concurrentiebeding. Vaak wordt dan aangesloten voor de compensatie bij de hoogte van de WW-uitkering (30% of 25% van het laatstverdiende loon). Uw werknemer moet dan uiteraard wel eerst kosten maken voor rechtsbijstand en een juridische procedure doorlopen.

Concurrentiebeding gaat op de schop

Het rapport geeft aanleiding om beleidsopties nader uit te werken, waarover de Tweede Kamer en een volgend kabinet een oordeel kunnen vormen. Naar verwachting gaat het concurrentiebeding, zoals we het nu kennen, (opnieuw) op de schop en worden er verdere beperkingen gesteld aan het gebruik daarvan in de arbeidsovereenkomst. Denk daarbij bijvoorbeeld aan het opnemen van een zwaarwichtig bedrijfsbelang bij opname van het beding in een arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd, net zoals bij een arbeidsovereenkomst voor bepaalde tijd.

Meer weten?

Speelt de vraag of u wel een concurrentiebeding kunt opnemen in een arbeidsovereenkomst? Of wilt u hulp bij het omschrijven van concurrentiebeding? Neem contact op met Richard Ouwerling, jurist arbeidsrecht, via telefoonnummer 076-5438029 of stuur Richard een e-mail.

Wilt u meer weten over de werking van het concurrentiebeding? Onze jurist helpt u graag verder!

E-mail Richard