Het Nederlandse beslagrecht in vogelvlucht

7 april 2022
Artikel

Nederland loopt uit de maat als het gaat om beslaglegging. Bijna alle verzoeken worden gehonoreerd en lang niet altijd op basis van juiste en volledige feiten. Is er eenmaal beslag gelegd, dan is het moeilijk om er vanaf te komen. Een bankgarantie bijna is de enige oplossing.

Portretfoto van Reinier-John Koopman
Neem contact op met:
Reinier-John Koopman Jurist ondernemingsrecht
Uitspraak rechter

Wat is een executoriaal beslag?

Een executoriaal beslag is een beslag dat wordt gelegd op basis van een uitspraak van de rechter of notariële akte. De gerechtsdeurwaarder levert het vonnis af aan degene, die tot betaling of afgifte is veroordeeld en doet bevel om binnen een termijn van meestal twee dagen aan het vonnis te voldoen. Blijft de betaling uit? Dan kan de gerechtsdeurwaarder executoriaal beslag leggen op het vermogen van de veroordeelde partij.

Wat is een conservatoir beslag?

Bij een conservatoir beslag wordt beslag gelegd, zonder dat een partij over een executoriale titel (zoals een uitspraak van de rechter) beschikt. Een partij kan met een verzoekschrift aan de voorzieningenrechter van een rechtbank toestemming vragen om beslag te leggen, waarbij hij aangeeft wat de hoogte van zijn (gestelde) vordering is (te vermeerderen met 30%). De debiteur wordt vrijwel nooit op het verzoek gehoord en wordt ook niet geïnformeerd over het verzoek aan de voorzieningenrechter. Dit zorgt voor een verrassingseffect en moet voorkomen dat goederen worden verduisterd. Binnen de termijn van veertien dagen na de (eerste) beslaglegging moet de dagvaarding meestal worden uitgebracht aan de debiteur. Gebeurt dit niet, dan vervalt het beslag.

Wint de beslaglegger de hoofdzaak, dan gaat het conservatoire beslag over in een executoriaal beslag. Verliest hij deze? Dan vervalt het beslag uiteraard ook. Bovendien is de beslaglegger aansprakelijk voor eventuele geleden schade als gevolg van het beslag.

In de praktijk blijkt dat een doeltreffend beslag er vaak toe leidt dat partijen met elkaar om tafel willen om tot een oplossing te komen. Dat is een bijkomend voordeel van het leggen van beslag.

Waarop kan beslag worden gelegd?

Beslag kan worden gelegd op alle vermogensbestanddelen van een debiteur. Onder beslag op roerende zaken wordt verstaan: inventaris, voorraden en voertuigen. De beslagene is ten opzichte van de beslaglegger onbevoegd om over die zaken te beschikken en mag die zaken niet aan het beslag onttrekken. Onttrekken aan het beslag is een misdrijf. De deurwaarder neemt de beslagen zaken in de regel niet mee, maar kan op verzoek van de beslaglegger een bewaarder aanstellen. Dit gebeurt als er bezorgdheid over verduistering bestaat. Betaalt de debiteur na het leggen van het beslag nog niet, dan kunnen de zaken executoriaal worden verkocht.

Beslag op een onroerende zaak: bureaubeslag

Beslag op een onroerende zaak wordt bureaubeslag genoemd. U kunt hierbij denken aan huizen, geregistreerde schepen en vliegtuigen. De deurwaarder legt dit beslag op zijn kantoor en laat het beslag daarna inschrijven bij het Kadaster. Het beslag wordt binnen drie dagen na inschrijving bij het kadaster, op basis van nietigheid van het beslag, gedeeld met de beslagene. Bij executoriaal beslag wordt binnen vier dagen na inschrijving ook de hypotheekhouder ingelicht. Die krijgt een termijn van veertien dagen om de executie over te nemen. Uit de executie worden eerst de kosten van de gerechtsdeurwaarder en de notaris betaald. Mocht er na aflossing van de hypotheek iets overblijven, dan gaat dit naar de schuldeiser.

Beslag op vordering debiteur op een derde: derdenbeslag

Derdenbeslag is beslag op een vordering van een debiteur op een derde en is het meest voorkomende beslag. Het beslag kan bijvoorbeeld worden gelegd op het positieve saldo van een bankrekening. Denk hierbij aan inkomsten vanuit een werkgever of uitkeringsinstantie zoals UWV en de Sociale Verzekeringsbank. Het gevolg van een bankbeslag is dat de toegang tot de bankrekening van de geëxecuteerde volledig wordt geblokkeerd.

Dit gebeurt overigens niet door de beslaglegger, maar door de bankinstelling op basis van hun algemene voorwaarden. De bankinstelling is dan verplicht om het op de dag van het beslag geldende positieve saldo van de bankrekening af te dragen aan de beslaglegger tot maximaal het bedrag van de vordering. Net als bij loonbeslag moet de bankinstelling na vier weken een ‘verklaring derdenbeslag’ aan de beslaglegger sturen waarin staat wat er onder het beslag valt. Bedragen die na beslaglegging op de bankrekening worden gestort, vallen niet onder het eerder gelegde bankbeslag, maar worden in de praktijk door de bank niet vrijgegeven. Let op: wordt er beslag gelegd voor een vordering van € 100.000, terwijl het banksaldo € 1.000.000 is? Dan bevriest de bank het totale bedrag (dus: € 1.000.000).   

Meer informatie of advies

Wilt u meer informatie of advies over beslaglegging? Neem contact op met Reinier-John Koopman, jurist ondernemingsrecht, via telefoonnummer 013-4647180 of stuur Reinier-John een mail.

Wilt u meer weten over dit onderwerp? Onze jurist helpt u graag verder!

E-mail Reinier-John
Aanmelden nieuwsbrief

Aanmelden nieuwsbrief

Altijd op de hoogte van het laatste nieuws
Meld u direct aan