Perspectiefnota Toekomst pensioenstelsel: toereikend pensioen voor alle werkenden

Staatssecretaris Klijnsma (Sociale zaken en Werkgelegenheid) publiceerde 8 juli 2016 de Perspectiefnota Toekomst pensioenstelsel. Deze nota gaat in op de noodzaak het huidige pensioenstelsel aan te passen aan de manier van werken en leven in de 21e eeuw, verschillende mogelijkheden om dit te realiseren en de stappen ernaartoe.

Portretfoto van Bart van de Wouw
geschreven door:
Bart van de Wouw Senior pensioenadviseur
Man leest de perspectiefnota toekomst pensioenstelsel

Enkele maatregelen worden op korte termijn al doorgevoerd. Uiteindelijk wil het kabinet in 2020 het nieuwe stelsel invoeren. Wij vatten de belangrijkste wijzigingen hier samen.

We worden ouder en wisselen vaker van baan in flexibelere samenwerkingsverbanden. Dat betekent dat het oude pensioenstelsel niet meer voldoet. Dit was gebaseerd op een werknemer die vaak zijn hele leven in dienst was bij één werkgever. Bovendien staat de dekkingsgraad van pensioenfondsen el enige tijd zwaar onder druk door de economische crisis en de langdurige lage rentestand. Het kabinet nam naar aanleiding hiervan de afgelopen jaren al verschillende maatregelen. De verdere aanpassingen moeten zorgen voor een nieuw pensioenstelsel dat aansluit bij de deelnemers en waarin iedereen die werkt voldoende pensioen kan opbouwen. Maar ook een stelsel waarin mensen vertrouwen hebben omdat het begrijpelijker is en duidelijk over de verwachtingen.

Nieuw met een vertrouwde basis

Het huidige pensioenstelsel bestaat uit drie pijlers: AOW, pensioen uit collectieve arbeidsvoorwaarden en sparen met fiscale faciliteiten als aanvullende oudedagsvoorziening. Hierdoor kunnen mensen collectief, solidair en tegen relatief lage kosten pensioen opbouwen. Deze waardes wil het kabinet hoe dan ook behouden. Wat moet er wel veranderen?

Voorkomen dat mensen onvoldoende pensioen opbouwen

​Nu lopen met name zelfstandigen en uitzendkrachten het risico onvoldoende pensioen op te bouwen. Een mogelijke oplossing hiervoor is dat zelfstandigen zich bij pensioenfondsen kunnen aansluiten. Daarnaast kunnen kortere wachttijden zorgen dat uitzendkrachten sneller kunnen deelnemen aan een pensioenregeling. Het aangekondigde wetsvoorstel om het recht op afkoop van kleine pensioenen om te zetten in verplichte waardeoverdracht zal de pensioenpositie van flexwerkers al verbeteren.

​Pensioen moet beter aansluiten bij persoonlijke voorkeuren

Mensen moeten meer ruimte krijgen om zelf keuzes te maken afhankelijk van hun arbeidsmarktpositie en persoonlijke omstandigheden. Een aangepast stelsel dat voorziet in gelijkwaardigere opbouw voor alle werkenden houdt enerzijds rekening met mensen die mogelijk minder opbouw zouden hebben, maar anderzijds ook met mensen die door een vermogende positie bewust minder of geen pensioen willen opbouwen.

​Oneerlijke herverdeling verminderen

De huidige doorsneesystematiek zorgt voor oneerlijke herverdeling tussen oud en jong en laag- en hoogopgeleiden. Het kabinet en de Sociaal-Economische Raad (SER) zijn van mening dat dit opgelost kan worden door een systeem van vlakke premies en degressieve, leeftijdsafhankelijke pensioenopbouw. Hierdoor hebben baanwisselingen minder effect op de pensioenopbouw. Daarnaast wordt het wordt voor werkgevers aantrekkelijker om oudere werknemers aan te nemen door de lagere premie. Ten slotte worden de verschillen tussen oud en jong en laag- en hoogopgeleid kleiner.

​Meer duidelijkheid scheppen over de verwachtingen

Een nieuw stelsel zal de huidige financiële problemen niet oplossen. Een zekere pensioenuitkering is voor zowel werkgevers als werknemers te duur geworden. Maar nieuwe overeenkomsten moeten wel meer duidelijkheid geven over wat een deelnemer kan verwachten zodat er ook geen onzekere situatie ontstaat. De SER werkt aan varianten op basis van persoonlijk vermogen naast collectieve overeenkomsten.

​Concrete stappen

Een dergelijk omvorming gaat niet over een nacht ijs. Een belangrijk aandachtspunt zijn de verschillen die tussen generaties kunnen ontstaan. Samen met het Centraal Planbureau heeft het kabinet bekeken wat de mogelijkheden zijn. Het kabinet streeft ernaar om in 2020 een nieuw pensioenstelsel in te kunnen voeren. Enkele stappen worden op korte termijn al gezet:

  • Vanaf september 2016 zijn er twee nieuwe contractvarianten mogelijk vanuit de Wet verbeterde premieregeling: doorbeleggen na pensionering in een premieovereenkomst en de mogelijkheid om daarbij de risico’s te delen binnen groepen ouderen;
  • Voordat de Wet verbeterde premieregeling naar verwachting 1 september van dit jaar in werking treedt, werkt het kabinet de lagere regelgeving verder uit;
  • Vanaf medio 2017 is waardeoverdracht van kleine pensioenen verplicht;
  • Het kabinet gaat aan de slag met het verbeteren van de communicatie richting deelnemers over de onzekerheden rondom pensioen;
  • Het kabinet bekijkt hoe de verplichte bedrijfstakpensioenfondsen kunnen gaan samenwerken.

 

Wilt u meer weten over de wijzigingen in het pensioenstelsel? Onze specialist helpt u graag verder!

Mail Bart
Portretfoto van Bart van de Wouw
Senior pensioenadviseur
Bel
013-4647287
Aanmelden e-mailnieuwsbrief

Aanmelden nieuwsbrief

Blijf op de hoogte van het laatste nieuws en ontwikkelingen via onze maandelijkse e-mailnieuwsbrief
Meld u direct aan