Autoriteit Persoonsgegevens wijst supermarktbranche op regels gezichtsherkenning

7 november 2021
Artikel

De Autoriteit Persoonsgegevens (AP) heeft het bericht naar buiten gebracht dat zij de supermarktbranche heeft gewezen op de regelgeving voor de inzet van gezichtsherkenningscamera’s. De AP geeft aan dat zij met voorlichting wil voorkomen dat supermarkten onrechtmatig gezichtsherkenning inzetten richting hun clientèle. Blijven de supermarkten de regels overtreden, dan ziet de AP zich genoodzaakt in te grijpen. 

Portretfoto van Niels Ista
Neem contact op met:
Niels Ista Jurist ondernemingsrecht en ICT-recht
brief schrijven

Situatieschets

Vorig jaar werd bekend dat een Jumbo-supermarkt in Alphen aan de Rijn de gezichten van klanten scande om zo winkeldiefstal tegen te gaan. De AP nam contact op met de supermarktondernemer die hier vervolgens mee stopte. Om duidelijk te maken wat de regels voor gezichtsherkenning zijn, stuurde de toezichthouder vorige maand een brief naar het Centraal Bureau Levensmiddelenhandel (CBL), de belangenbehartiger van de supermarktbranche. De AP kreeg namelijk signalen dat verschillende supermarkten voornemens zijn de gezichtsherkenningstechniek in te zetten. Omdat voor een dergelijke verwerking van persoonsgegevens strenge regels gelden, besloot de AP hierop per brief te reageren. Deze brief aan het CBL bevat voorlichting over de manier van inzet van gezichtsherkenning met daarbij  het dringende verzoek richting de branchevereniging om deze informatie met haar leden te delen. De AP geeft aan dat het de supermarktbranche zal blijven voorlichten over dit onderwerp en dat zij zo nodig zal ingrijpen. Dit moet het onrechtmatig inzetten van de technologie door supermarkten voorkomen.

Bijzondere persoonsgegevens

Gezichtsherkenningsgegevens vallen onder de zogenaamde biometrische persoonsgegevens. Biometrische persoonsgegevens zijn persoonsgegevens die het resultaat zijn van een specifieke technische verwerking van fysieke, fysiologische of gedragsgerelateerde kenmerken van een persoon. Op grond hiervan is eenduidige identificatie van die persoon mogelijk of wordt zijn/haar identiteit bevestigd. Andere voorbeelden van biometrische persoonsgegevens zijn bijvoorbeeld vingerafdrukken. Deze lichaamskenmerken zijn uniek en kunnen gebruikt worden om personen te identificeren. De privacywet AVG  regelt de verwerking van biometrische persoonsgegevens. Daarnaast bevat de Nederlandse Uitvoeringswet AVG (UAVG) nadere bepalingen hierover. De AVG bepaalt dat de verwerking van biometrische persoonsgegevens een verwerking van bijzondere persoonsgegevens is. Het ter identificatie verwerken van biometrische gegevens is in principe verboden. Nederland stelde daarom in de UAVG bijkomende voorwaarden vast. Het verbod op het verwerken van biometrische gegevens is in Nederland niet van toepassing, als de verwerking noodzakelijk is voor authenticatie of beveiligingsdoeleinden. 

Uitzonderingen verbod

Zoals hierboven aangegeven, is het gebruik van dergelijke technologie verboden. Er zijn echter twee uitzonderingen op deze regel mogelijk: als gefilmde mensen uitdrukkelijk toestemming hebben gegeven of wanneer gezichtsherkenning wordt ingezet voor beveiligings- of authenticatiedoeleinden om een 'zwaarwegend algemeen belang' te dienen.

‘Zo’n zwaarwegend belang kan bijvoorbeeld de beveiliging van een kerncentrale zijn. Maar de beveiliging van een supermarkt is niet zó belangrijk dat daarvoor biometrische gegevens mogen worden verwerkt’, stelt de toezichthouder. 

"Gezichtsherkenning is een zwaar middel", zegt AP-vicevoorzitter Monique Verdier. "Daarmee zijn mensen op grote schaal te volgen. Dat begint misschien bij een supermarkt, die met één druk op de knop kan opzoeken hoe vaak jij de winkel binnenkomt en wat jij dan koopt. Dat eindigt bij een situatie waarin we continu gevolgd worden, met gezichtsherkenning in alle winkels en op straat. Zo’n surveillancesamenleving moeten we voorkomen."

Andere sectoren

Naast het aanschrijven van  het Centraal Bureau Levensmiddelenhandel (CBL) neemt de AP ook contact op met leveranciers van camera’s voor gezichtsherkenning. Doel hiervan is om na te gaan aan welke andere sectoren zij deze camera’s leveren. Blijkt daaruit dat gezichtsherkenning in bepaalde sectoren veel wordt ingezet? Dan zal de AP ook in die sectoren gericht voorlichting gaan geven om het onrechtmatig inzetten van de technologie te voorkomen. Krijgt de AP signalen van overtredingen van de privacywetgeving? Dan kan zij besluiten een onderzoek in te stellen.

Wat kan ABAB Legal voor u betekenen?

De juristen van ABAB Legal hebben uitgebreide kennis en ervaring op het gebied van privacyrecht en kunnen u bijstaan bij het opmaken van privacybeleid. Met behulp van onze juristen kunt u checken of uw organisatie voldoet aan de voorwaarden en bepalingen van de AVG. Neem voor meer informatie of advies over privacywetgeving contact op met Niels Ista, jurist ICT- en privacyrecht, via telefoonnummer 0165-531330 of stuur Niels een mail. 

Wilt u meer weten over dit onderwerp? Onze jurist helpt u graag verder!

E-mail Niels
Portretfoto van Niels Ista
Jurist ondernemingsrecht en ICT-recht
Bel
013-4647180