Uitspraak over aanspraak productierechten heeft verstrekkende gevolgen

9 januari 2023
Artikel

Begin 2022 stelde de rechtbank Gelderland prejudiciële vragen over de vereisten voor een geldige overdracht van fosfaatrechten en tot wiens vermogen deze fosfaatrechten behoorden. De behandeling van fosfaatrechten is gelijk aan die van varkens- en pluimveerechten, omdat deze rechten ook worden geregeld in de Meststoffenwet.

Portretfoto van Bert van den Kerkhof
Neem contact op met:
Bert van den Kerkhof Hoofd vaktechniek Belastingadvies
landbouwbedrijf

Overdracht productierechten

Fosfaatrechten, varkens- en pluimveerechten zijn publiekrechtelijke toegewezen rechten (productierechten) en zijn binnen een agrarisch bedrijf nodig voor de uitoefening van een veebedrijf. Het aantal productierechten dat uw bedrijf nodig heeft, is afhankelijk van de hoeveelheid en het soort dieren dat u houdt.

Productierechten zijn overdraagbaar. Registratie van deze rechten is verplicht conform de Meststoffenwet. De uitvoering van deze registratie ligt bij Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO).
Naast de verkoop van productierechten, kunnen deze rechten ook verleasd worden of kan er een huurkoopovereenkomst worden gesloten. Het nadeel van een huurkoopovereenkomst is dat de verkoper in fiscale zin bij aanvang van de overeenkomst zijn winst moet nemen. Om dit de te voorkomen, maakte de adviespraktijk in het verleden afspraken om de fosfaatrechten voor meerdere jaren te kunnen verleasen met een koopoptie. Door de antwoorden van de Hoge Raad op de prejudiciële vragen komt deze overeenkomst volgens de Belastingdienst  in een ander daglicht te staan.

Prejudiciële vragen

De casus in deze procedure was als volgt: Ondernemer A had met ondernemer B een huurkoopovereenkomst gesloten, waarbij ondernemer A productierechten verhuurde aan ondernemer B. Conform de Meststoffenwet maakten zij voor deze overdracht melding bij het RVO en werden deze rechten geregistreerd op naam van ondernemer B. Omdat het om een huurkoop ging, heeft er nog geen verkoop en aankoop plaatsgevonden, wat volgens het Burgerlijk Wetboek is vereist voor een zogenoemde overdracht onder geldige titel.

Ondernemer B kwam in financiële problemen en werd daarna failliet verklaard. De vraag die centraal stond in de procedure, was wat de vereisten zijn voor een geldige overdracht van productierechten en tot wiens vermogen de productierechten behoorden.

Registratie RVO doorslaggevend

Naar aanleiding van de procedure zijn door de rechter prejudiciële vragen gesteld en uit de beantwoording daarvan blijkt dat de overgang van productierechten alleen een rechtsgevolg heeft na registratie daarvan bij het RVO. Deze registratie is conform de Meststoffenwet, een speciale regeling, die voorrang krijgt op de algemene regeling vanuit het Burgerlijk Wetboek.
Dit betekent dat degene op wiens naam de productierechten staan geregistreerd, rechthebbende is van deze productierechten. Hij is bevoegd om die rechten te benutten en over die rechten te beschikken. Let op: in deze casus was de melding bij RVO als een overdracht geregistreerd en niet, zoals bij kortlopende verhuur, als lease.
In dit geval is ondernemer B dus de rechthebbende van de productierechten. Bij een faillissement van ondernemer B behoren de productierechten daarom tot zijn faillissementsboedel. De verkoper staat in dat geval als concurrent-schuldeiser achteraan in de rij.
Deze uitspraak bracht overigens nog een andere discussie teweeg: is de opzet zoals die in fiscaalrechtelijke zin tot 1 oktober 2022 werd toegepast voor de meerjarige verhuur van fosfaatrechten nog langer pleitbaar? Met name bij langlopende lease moet men er rekening mee houden dat de Belastingdienst over het moment van belasten nu anders denkt. Dus naast het contractrisico loopt de verhuurder nu ook een fiscaal risico. 

Laat u adviseren

Heeft u productierechten die u via een huurkoopovereenkomst wilt overdragen? Neem contact op met Bert van den Kerkhof, hoofd vaktechniek Belastingadviesvia e-mail.

Wilt u meer weten over dit onderwerp? Onze specialist helpt u graag verder!

E-mail Bert
Aanmelden nieuwsbrief

Aanmelden nieuwsbrief

Altijd op de hoogte van het laatste nieuws
Meld u direct aan
Volg ABAB op Facebook

Volg ABAB op Facebook

Blijf op de hoogte van het laatste nieuws via onze Facebookpagina
Volg ons nu