Overdracht familiebedrijf raakt hele familie

5 april 2018
Artikel

Zo’n zeventig procent van de Nederlandse bedrijven is een familiebedrijf. Zij vormen de basis van de Nederlandse economie. Kenmerkend voor familiebedrijven is de grote betrokkenheid en verbondenheid van medewerkers en leiding en de korte lijnen. De familie besluit over bestuur, eigendom en medezeggenschap. Deze familiedynamiek is omgeven door emotionele aspecten en vraagt om speciale aandacht.

Portretfoto van Rob van Boxtel
Geschreven door:
Rob van Boxtel Senior corporate finance adviseur
Vader en dochter in gesprek over familiebedrijf

Balans tussen familie- en bedrijfsbelangen

Binnen uw familiebedrijf heeft u te maken met het samenspel van drie systemen: familie, bedrijf en eigendom. Deze aspecten hebben veel invloed op het succes van de onderneming en het welzijn van uw familie. Een goede balans tussen familie- en bedrijfsbelangen is essentieel. Ieders belangen moeten objectief gewogen worden, zonder het belang van de onderneming uit het oog te verliezen. Door met elkaar in gesprek te gaan en afspraken vast te leggen, kunt u voorkomen dat emoties zakelijke beslissingen negatief beïnvloeden. De emotionele betrokkenheid komt zo het bedrijf ten goede. Goed bestuur, overleg en vastlegging van visie, doelen en afspraken zijn noodzakelijk om alle belangen van familie, eigenaren en het bedrijf te waarborgen. 

Overnameproces raakt hele familie

Een cruciaal moment waarbij emoties een grote rol kunnen spelen, is bedrijfsoverdracht. Vaak ligt de focus op de zakelijke aspecten van de overdracht, terwijl het overnameproces de hele familie raakt. Eerst moet er consensus zijn, zowel emotioneel als rationeel. Als u het bedrijf overdraagt aan één van uw kinderen en er naast de bedrijfsopvolger nog andere kinderen zijn, kunnen meerdere belangen spelen. Een goed zicht op familierelaties is daarom essentieel. Zeker bij plotselinge bedrijfsoverdracht, door bijvoorbeeld ziekte of overlijden, kan dit het verschil maken. Dergelijke situaties kunnen immers substantiële risico’s met zich meebrengen voor de continuïteit van de onderneming, zeker bij bedrijven die sterk afhankelijk zijn van de directeur-grootaandeelhouder (dga). 

Vijf belangrijke randvoorwaarden voor succesvolle bedrijfsovername

  1. Leg de waarden, visie en missie van het familiebedrijf vast in uw strategisch plan. 
  2. Zorg voor een goede organisatiestructuur die voorziet in toekomstige overdracht.
  3. Betrek familieleden die (nog) niet participeren door hen te informeren over de ontwikkelingen binnen het bedrijf.
  4. Start tijdig met de voorbereiding voor overdracht. Maak een helder plan waarbij aandacht is voor zowel het zakelijke als het persoonlijke/emotionele proces van alle betrokkenen.
  5. Laat u bijstaan door een trusted advisor gedurende het hele proces, maar behoud zelf de leiding.

Waarborg continuïteit en familieharmonie

Een bedrijfsoverdracht binnen een familiebedrijf vraagt om een optimale begeleiding. Niet alleen op het gebied van bijvoorbeeld waardebepaling of due diligence, maar ook ten aanzien van emotionele en psychologische factoren die een rol spelen. Bij dit proces zijn meerdere adviseurs betrokken, zoals een accountant, fiscalist, jurist en corporate finance adviseur. Het is belangrijk dat dit proces geregisseerd, gemonitord en geëvalueerd wordt. Dit vraagt om een trusted advisor die in staat is het multidisciplinaire team van specialisten voor u aan te sturen. En die daarnaast met u meekijkt, oog heeft voor uw emoties en belangen, op de hoogte is van de waarden van uw bedrijf en van uw familie en die u helpt met de formulering en uitvoering van uw (strategische) plannen. Van ratio tot emotie en van waardebepaling en fiscaliteit tot financierbaarheid. Zo waarborgt u niet alleen de continuïteit van uw bedrijf, maar ook de harmonie in de familie.

Wilt u weten hoe u uw onderneming succesvol kunt overdragen naar de volgende generatie? Onze specialist helpt u graag verder!

E-mail Rob