Ontwikkelingen in de tuinbouw in het eerste halfjaar van 2019

13 augustus 2019
Artikel

Voor de boomteelt was het over het algemeen een goed voorjaar. De fruitteelt kende een mindere prijsvorming voor hardfruit en een redelijke prijsvorming voor zachtfruit. Bij de vollegrondsgroente kwamen vraag en aanbod meer met elkaar in evenwicht. We hebben de ontwikkelingen in het eerste halfjaar van 2019 voor de boomteelt, fruitteelt en groenteteelt op een rij gezet. 

Portretfoto van Frans van Wanrooij
Geschreven door:
Frans van Wanrooij Senior agrarisch bedrijfsadviseur
Ontwikkelingen in de tuinbouw in het eerste halfjaar van 2019

Boomteelt

De boomteelt heeft over het algemeen een zeer goed voorjaar achter de rug. Enkele jaren geleden zijn er minder planten opgezet. Dit kwam meestal doordat bedrijven onvoldoende liquide waren om nieuwe teelten op te zetten, althans niet in de mate zoals ze dat gewend waren.  
Naast het mindere aanbod was er ook meer vraag. Menig tuin is vorig jaar aangetast door de buxusmot. Buxus was aanwezig in 70% van de tuinen. Een buxus is een gemakkelijke plant in groei en onderhoud, maar tegen een invasie van de exotische buxusmot zijn ze meestal niet bestand. Menig tuin moest dus weer opnieuw ingericht worden en de weg naar de tuincentra was ook massaal. Niet alleen de buxusmot zorgde voor meer omzet van planten in de tuincentra, ook de extreem droge zomer van 2018 zorgde voor meer vraag. 

Door de goede vraag wordt er nu weer flink aangeplant. Ons advies aan onze klanten is om nu niet meer aan te planten, eerder minder. Het evenwicht tussen vraag en aanbod is meestal van korte duur. Zoals aangegeven was er nu een beperkter aanbod, maar er komt vanzelf weer een overschot. 

Slecht voorjaar voor telers perkplanten, hortensia’s en lavendel
Helaas hebben de telers van perkplanten, hortensia’s en lavendel een dramatisch voorjaar achter de rug. In april, mei werd het te warm voor de handel, waardoor er een stuk minder verkocht werd dan normaal gesproken. 

Personeel
In de boomteelt is het moeilijk om aan goed geschoolde arbeidskrachten te komen. Er worden wel scholingsprojecten opgestart, maar het aantal deelnemers is beperkt. Ook is het moeilijker om Oost-Europese werknemers te verkrijgen, met name Polen. Dit zal in de komende jaren alleen maar erger worden. De boomteelt heeft een duidelijk imagoprobleem als het gaat om arbeid. Mensen zijn wel bereid om bij de post te werken, in weer en wind, maar niet in de boomkwekerij, terwijl de verdiensten in de boomkwekerij beter zijn. Aan dit imago moet de sector werken. 

Gewasbeschermingsmiddelen
Een ander probleem waar de sector tegenaan loopt, is het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen. Doordat het een kleine sector is, vragen gewasbeschermingsfirma’s vaak geen toelating aan voor hun middelen. De kosten van de toelating zijn hoger dan de opbrengsten. De sector is dan ook naarstig op zoek naar andere mogelijkheden. De mechanische onkruidbestrijding zal de komende jaren steeds belangrijker worden. 

Beregening
De sector is op dit moment sterk op zoek naar droogteresistente planten. Ik zie dat bedrijven daar heel bewust mee bezig, na de zomer van 2018, maar zeker ook na deze droge zomer. Ook op het gebied van beregening zijn er ontwikkelingen. Bewateren door middel van druppelslangen komt steeds meer in trek. De grote haspels gaan binnen de boomkwekerij verdwijnen. Met het geven van water via druppelslangen komt het water op de plek terecht waar het moet zijn. Er is dus veel minder water en energie nodig. 

De euforie voor het komende seizoen (okt 2019 – mei 2020) is in mijn ogen te hoog. Het najaar zal goed verlopen, maar in het voorjaar zal blijken dat er product over is, waardoor we het seizoen minder eindigen en dus ook minder starten in oktober 2020.

Fruitteelt

Hardfruit
Er is vorig seizoen (oogst 2018) veel product geoogst. De strenge nachtvorsten van 2017 zorgden ervoor dat de bomen zich in dat jaar goed konden ontwikkelen. Met als gevolg veel appels en peren in 2018. Wel was het geoogste product van mindere kwaliteit, met name door de droogte van 2018. Veel producten waren dus ook minder lang houdbaar, waardoor de meeste telers snel door hun koelopslag heen waren. Uiteindelijk is de prijs niet meegegaan met het aanbod dat snel minder werd. Voor het komende seizoen is de indruk dat er ook weer voldoende product is en dat de prijsvorming achter zal blijven. De komende 7-8 weken worden belangrijk voor de sector, nu vindt de oogst plaats. Te hopen is dat onweer en hagel achterwege blijven. Ook voor de fruitsector is het net als bij de boomteelt moeilijk om aan personeel te komen. Het personeel wordt ook nog eens duurder. 

Zachtfruit
De oogst van aardbeien in de vollegrond is in mei begonnen. De maand mei is qua prijsvorming redelijk verlopen; juni is sterk achtergebleven, met name de laatste twee weken van juni. De aardbeien in de kas hebben een mindere prijsvorming gehad dan in voorgaande jaren. Juli is ook minder verlopen qua prijsvorming. De hoge temperaturen hebben zonder meer zijn weerslag gehad op de planten. Dit zal het aanbod wel onder druk zetten de komende tijd. 

De teelt van frambozen, blauwe bessen en bramen heeft afgelopen jaren een sterke uitbreiding laten zien. Dit is terug te vinden in de prijsvorming, die in 2018 is achtergebleven. De oogst van deze fruitsoorten vindt pas in juli en augustus (tweede helft) plaats. Het lijkt erop dat prijsvorming wederom achterblijft. 

Groenteteelt

Vollegrondsgroente
De prijsvorming voor prei is voor de eerste keer in lange tijd weer goed geweest. Enkele grote spelers zijn voorgaand jaar afgevallen, waardoor aanbod en vraag meer met elkaar in evenwicht kwamen. Ook het droge weer van 2018 heeft zijn invloed gehad op het aanbod. Bij spinazie zijn er problemen geweest met stortbuien en in april, met hagel en nachtvorst, zijn diverse teelten verloren gegaan. De teelt van sla en andijvie heeft hier ook last van gehad, maar in mindere mate. De prijsvorming van sla en andijvie is normaal geweest. Wel hebben de bedrijven te maken met oplopende arbeidskosten. 

Asperges
De angst was dat de asperge veel geleden had onder de droogte van 2018. Gelukkig is dit niet het geval geweest. Het gewas heeft zich goed ontwikkeld (van nature is het afkomstig uit het Middellandse Zeegebied). De prijsvorming is normaal tot goed geweest. Het aspergeseizoen is op 24 juni weer gestopt. Kwekers kunnen met een tevreden gevoel terugkijken. 

Kasgroenten
Bij de kasgroenten zien we een verdeeld beeld. Paprika’s, met name de gele en rode, hebben een goede prijsvorming achter de rug. De groene paprika’s blijven wat achter. De prijsvorming van komkommer lag op een matig niveau in het afgelopen half jaar. Ditzelfde geldt voor de tomaten. 

Gas, personeel en innovaties
Een groot verschil met vorig jaar was de gasprijs. Vorig jaar is op momenten 50 eurocent per m2 gas betaald, nu is de prijs teruggezakt onder de 25 eurocent. Ook bij de groenteteelt is het verkrijgen van voldoende goed personeel een probleem en daarbij ook de verhoogde uurlonen. Inhuur van personeel via uitzendbureaus loopt zelfs op tot boven de € 19 per uur. Ook hier zien we bedrijven investeren in arbeidsbesparende maatregelen en zelfs vergaande automatisering. De eerste oogstrobots zijn op experimentele basis al ingezet. Een ontwikkeling die niet te stoppen is. Ook het telen onder licht, waarmee we jaarrond kunnen produceren, neemt steeds grotere vormen aan. Son-T lampen worden al op grote schaal gebruikt. Ledverlichting wordt ook al ingezet, maar wel in mindere mate. Het lichtspectrum is heel belangrijk, want elk gewas reageert anders op led.

Wilt u meer weten over dit onderwerp? Onze specialist helpt u graag verder!

E-mail Frans
Portretfoto van Frans van Wanrooij
Senior agrarisch bedrijfsadviseur
Bel
073-6465347
Aanmelden e-mailnieuwsbrief

Aanmelden nieuwsbrief

Blijf op de hoogte van het laatste nieuws en ontwikkelingen via onze maandelijkse e-mailnieuwsbrief
Meld u direct aan