Forward Farming 2019: voedsel voor de toekomst

18 november 2019
Artikel

Tijdens het tweede jaarcongres Forward Farming voor de agri-sector deden zo’n 250 ondernemers volop inspiratie op voor de toekomst van hun bedrijf. Hoogleraar in de landbouw- en milieuwetenschappen Martin van Ittersum van Wageningen Universiteit en Jan Rotmans, hoogleraar aan de Erasmus Universiteit, gaven de bezoekers hun visie op de toekomst van deze sector. Daarnaast kwamen er enkele innovatieve agrarische ondernemers aan het woord.

Portretfoto van Ineke Couwenberg
Neem contact op met:
Ineke Couwenberg Marktmanager agro
Forward farming 2019

Na een kort welkomstwoord van John Verhagen, voorzitter raad van bestuur van ABAB, opende dagvoorzitter Rens de Jong het congres op een interactieve manier. Bezoekers konden direct reageren op prikkelende stellingen over hun sector.

Kringlooplandbouw

Daarna was het de beurt aan Martin van Ittersum. Hij liet zien dat de vraag naar voedsel wereldwijd toeneemt, maar dat de gevolgen hiervan per werelddeel verschillen. Zo worden er bijvoorbeeld in West-Europa veel dierlijke producten gegeten, terwijl de armere landen juist veel plantaardige producten verbruiken. Hier zal in de toekomst een verschuiving in komen. “De grote vraag is: hoe produceren we genoeg voedsel voor iedereen binnen de draagkracht van de aarde? Hiervoor moeten we toewerken naar een circulair voedselsysteem.” De kringlooplandbouw moet volgens Van Ittersum bestaan uit drie principes:

  1. Plantaardige biomassa is de basis: gebruik het primair voor directe menselijke consumptie.
  2. Hergebruik van bijproducten, bijvoorbeeld voor het op peil houden van de bodemkwaliteit en voor het voeden van dieren of het opwekken van energie.
  3. Benut de dieren voor waar ze goed voor zijn. Hierbij hoort ook het opwaarderen van reststromen tot goede producten. 

Van Ittersum benadrukt dat hij niet is voor een kringlooplandbouw zonder kunstmest. “Dit zou de opbrengst alleen maar enorm verlagen. Je moet juist alle reststromen gebruiken en die aanvullen met nutriënten, geproduceerd met groene energie.”

Innovatieve ondernemers

Tijdens het congres kwamen ook drie pioniers, innovatieve ondernemers binnen de agri-sector, aan het woord. Zo ontwikkelde Mariëlle van Lieshout, oesterzwammenteler, samen met een fooddesigner nieuwe producten van de stelen van de oesterzwam, gecombineerd met vlees. Een ideale oplossing voor mensen die minder vlees willen eten, maar het niet volledig willen laten staan. 
Haar tip voor de ondernemers in de zaal: “Zoek de samenwerking op. Ook, of juist, buiten jouw eigen branche. Zo kunnen vaak de beste ideeën ontstaan.”

Outside-the-box

De volgende pionier die aan het woord kwam, was Wim de Laat van het Bredase bedrijf BioscienZ. Hij houdt zich bezig met het produceren van eetbare eiwitten op basis van schimmels. Hierbij gebruikt het bedrijf grondstoffen als suikerbieten, aardappelen en mais. Hij kreeg hiervoor subsidie en werkt samen met studenten van de Universiteit Delft. “Door op deze manier te werken, kun je met veel minder emissie een veel grotere opbrengst bereiken. We hebben nu bewezen dat het kan, maar voor we het op grote schaal op de markt kunnen brengen, zijn we zo drie jaar verder. De mogelijkheden zijn enorm: een kwart van de eieren wordt nu verwerkt tot kippeneiwit, met ons product komt daar geen kip meer aan te pas.” Zijn tip aan ondernemers: praat met mensen en denk outside-the-box. Zo kom je tot de beste ideeën. “Ik heb me jaren beziggehouden met het produceren van eiwitten, maar had nooit aan deze toepassing gedacht tot iemand me vroeg of deze techniek ook bruikbaar zou zijn voor voedingsmiddelen.” 

Klein beginnen

Varkenshouder Annechien ten Have-Mellema is de eerste varkenshouder in Nederland die varkensvlees produceert onder het twee sterren Beter Leven-keurmerk. Het bedrijf werkt met een gesloten kringloop, er wordt onder andere zelf voer en stro verbouwd. “We zijn klein begonnen, met kleine experimenten. Dan merk je vanzelf wat wel werkt en wat niet en kun je bijsturen. De omschakeling van het hele bedrijf was wel een langdurig proces en het was lastig te financieren. Nu staan we voor een nieuwe uitdaging: er moet bewustwording komen bij de consument en retailers staan niet direct te trappelen.”

Revolutie 

Hoogleraar Jan Rotmans van de Erasmus Universiteit spreekt van een revolutie. “Deze verandering van tijdperk, biedt een unieke kans voor de landbouw. Want als er iets is wat we hebben geleerd van de vorige revolutie, de industriële revolutie, is het dat wie in het diepe durfde te springen, er goed uitkwam. Dus blijf niet afwachten, maar onderneem actie.”

Aan de hand van voorbeelden toont Rotmans hoe de klimaatverandering ervoor staat. Samengevat: we hebben nog maximaal tien jaar de tijd om catastrofale klimaatverandering te voorkomen. “Het moet dus niet een beetje anders, het moet radicaal anders. Daar krijg je nooit een breed draagvlak voor, dus moet je het anders aanpakken. En je hebt hierbij de hulp van de overheid hard nodig.” 
Niet de grootste of slimste bedrijven overleven, aldus Rotmans, maar de meest wendbare. “Je ziet het aan de wereld om ons heen: hoe wij dingen maken en wie het maakt, is aan het veranderen. Iedereen wordt producent.”

Hoe kunnen ondernemers deze transitie versnellen? Door samen te werken met andere pioniers die durven te veranderen en vernieuwen in hun regio. “Er is kruisbestuiving nodig. Ga samenwerken en zoek steun bij de overheid. U heeft lef, moed en leiderschap nodig.”

Tijdens het walking dinner wordt er nog lang nagepraat door de deelnemers. Vol inspiratie vervolgen zij hun weg naar huis. Wij kijken terug op een geslaagde tweede editie van Forward Farming!

Meer weten?

Wilt u meer weten over het ABAB jaarcongres Forward Farming? Neem contact op met Ineke Couwenberg, marktmanager agro, via telefoonnummer 013-4647127 of stuur Ineke een e-mail

Wilt u meer weten over dit onderwerp? Onze specialist helpt u graag verder!

E-mail Ineke
Volg ABAB op Facebook

Volg ABAB op Facebook

Blijf op de hoogte van het laatste nieuws via onze Facebookpagina
Volg ons nu
Aanmelden nieuwsbrief

Aanmelden nieuwsbrief

Altijd op de hoogte van het laatste nieuws
Meld u direct aan