De trends in zorg en welzijn

25 mei 2018
Artikel

De zorgsector komt in 2018 voor een aantal uitdagingen te staan. Het betaalbaar houden van de kosten en het waarborgen van de kwaliteit zijn prioriteiten. Het aantal chronisch zieken stijgt en Nederland vergrijst, zo ook het medisch personeel. Het tekort aan personeel is merkbaar en zal verder toenemen. Deze uitdagingen vragen om samenwerking, binnen en buiten de zorg. Robotisering, digitalisering en andere innovaties zijn mogelijke oplossingen.

Dokter werkt zijn werk bij op de tablet

Verpleging, verzorging en thuiszorg (VVT)

  • Ouderenzorg is een speerpunt van het kabinet. Nederland vergrijst en mensen worden steeds ouder. Ondanks extra investeringen trekt de overheid zich steeds meer terug en ligt de verantwoordelijkheid steeds meer bij de burger en zijn omgeving.
  • Ook het medisch personeel vergrijst. Daarom wordt er geïnvesteerd om mensen te interesseren voor een baan in de zorg. Een strategisch HR-beleid zou VVT-instellingen helpen om inzicht te krijgen in het (kwalitatieve) personeelsbestand en de in- en uitstroom.
  • Ouderen blijven langer zelfstandig en actief en zijn welvarender. Dit vraagt om maatwerk en zorg die gericht is op ondersteuning thuis. Hier kunnen robotisering en digitalisering aan bijdragen.
  • Innovatieve middelen, zoals zorgrobots en digitale communicatie, nemen deels de zorg over en dragen bij aan de efficiëntie.

Geestelijke gezondheidszorg (GGZ)

  • Het aantal patiënten in de gespecialiseerde GGZ neemt af. Huisartsen en praktijkondersteuners nemen steeds meer basiszorg op zich en verwijzen minder patiënten door. De complexiteit van deze zorg neemt echter toe, terwijl de beschikbaarheid vanuit de overheid beperkt wordt. Het idee is om meer zorg aan huis te leveren, maar zover is de GGZ (nog) niet. Dit leidt tot groeiende wachtlijsten en patiënten die niet de gewenste zorg krijgen.
  • Bij de verschuiving naar meer zorg aan huis spelen technische en digitale hulpmiddelen, met name in de communicatie, een grote rol. Daarnaast is vaak hulp uit de omgeving noodzakelijk.
  • Gekwalificeerd personeel is in de GGZ een groot probleem. Veel vacatures zijn lastig in te vullen. Aandacht voor het personeelsbeleid en (eigen) opleidingen zijn essentieel om de kwaliteit van de zorg te kunnen waarborgen.

Medisch specialisten (MSB’s)

  • De eerstelijns gezondheidszorg groeit doordat steeds meer zorgvragen worden overgeheveld van de tweede naar de eerste lijn. Om de beoogde kostenbesparing en kwaliteitsverhoging te realiseren, is intensievere samenwerking binnen de eerstelijnszorg nodig.
  • Ziekenhuizen gaan steeds meer specialiseren. Niet elke specialisme is meer in elk ziekenhuis aanwezig.
  • Patiënten worden steeds mondiger en kritischer, waardoor meer transparantie nodig is over de kwaliteit van de dienstverlening. Ook zorgverzekeraars contracteren steeds meer op basis van kwaliteit.
  • De vitaliteit van het personeel verdient de aandacht. Het ziekteverzuim is erg hoog en er is met name een tekort aan verplegend personeel. Een actief personeelsbeleid met aandacht voor opleiding en coaching is noodzakelijk.
  • De rol van de medische specialisten verandert door innovatie en technologische ontwikkelingen. Robots worden al ingezet bij operaties. Ook het gebruik van data zorgt voor een betere diagnostiek en behandeling.

Huisartsen

  • Huisartsen werken steeds meer samen met andere specialismen, zoals apotheken, fysiotherapeuten en medisch specialisten.
  • Door deze samenwerking en overdracht verschuiven de taken van de huisarts. Er is steeds meer focus op juist doorverwijzen, preventie en verzorging van chronisch zieken. 
  • Een personeelsbeleid is essentieel om grip te houden op het verzuim en de inzetbaarheid van kwalitatief personeel. Opleiding is daar een belangrijk onderdeel van.
  • Innovaties van zowel product, communicatie als proces zijn noodzakelijk en dragen bij aan de nieuwe manier van werken en veranderende rol van de huisarts.

Mondzorg: tandartsen/orthodontisten

  • Praktijken worden groter en bieden steeds meer soorten mondzorg aan. Ook stijgt het aantal tandartsen dat deel uitmaakt van een keten.
  • Door een tekort aan opleidingsplaatsen stromen minder toekomstige tandartsen en orthodontisten in, wat leidt tot een tekort aan personeel. Doordat de prijzen in de mondzorg opgelegd worden, nemen de kosten niet toe. Wel heeft het invloed op het takenpakket: vanuit de overheid wordt met name de taakverruiming van mondhygiënisten gestimuleerd en gesteund.
  • Door productinnovaties en kwalitatief betere zorg kunnen mensen langer door met hun eigen gebit. De vergrijzing zorgt wel voor een hogere vraag naar mondzorg.  
  • Ook het inzicht dat goede mondzorg belangrijk is voor de algemene gezondheid heeft geleid tot een toenemende vraag naar mondzorg, met name van kwetsbare groepen. De rol van tandartsen verandert hierdoor ook en samenwerking met andere specialisten is noodzakelijk.

Fysiotherapeuten

  • Het is belangrijk dat fysiotherapeuten steeds meer gaan samenwerken met andere disciplines, zoals huisartsen, de GGZ en diëtisten. Ook de samenwerking met werkgevers en sportscholen is belangrijk voor de preventieve zorg.
  • Praktijken worden groter en er ontstaan steeds meer specialismen binnen de fysiotherapie gericht op specifieke groepen of aandoeningen.
  • Verzekeraars vergoeden fysiotherapie maar beperkt, waardoor de discipline conjunctuurgevoelig is en echt zijn meerwaarde moet bewijzen. Diverse patiëntenverenigingen lobbyen voor de uitbreiding van de vergoeding, waardoor de vraag naar fysiotherapie zal toenemen.
  • Op dit moment zijn er genoeg fysiotherapeuten. Bij toenemende vraag door vergrijzing van patiënten en tegelijkertijd vergrijzing van personeel kan er in de toekomst wel een tekort aan fysiotherapeuten ontstaan.

Apothekers

  • Apothekers hebben lagere marges door de prijsdruk die het preferentiebeleid heeft veroorzaakt. Daardoor is het aantal apotheken gedaald en hebben meer apothekers zich aangesloten bij ketens.
  • Samenwerking is voor apothekers essentieel. Met name de samenwerking met huisartsen in gezondheidscentra biedt de klant gemak. Apotheken kunnen daarnaast ook voor meer toegankelijkheid zorgen door medicijnen online aan te bieden en thuis te bezorgen.
  • Apothekers zijn van meerwaarde door hun controle op het gebruik van de medicatie en de voorlichting die ze daarbij geven. Hierbij is begrijpelijke en op de doelgroep afgestemde communicatie essentieel.
Aanmelden e-mailnieuwsbrief

Aanmelden nieuwsbrief

Blijf op de hoogte van het laatste nieuws en ontwikkelingen via onze maandelijkse e-mailnieuwsbrief
Meld u direct aan